آخرین مطالب

عضویت در سامانه پیامکی با ارسال «عضویت» به 09199380946

مقدمه ای بر احکام امر به معروف و نهی از منکر در تحریرالوسیله امام خمینی (ره)

این دو از والاترین و شریفترین واجبات می‌باشند و به وسیله‌ی اینها واجبات برپا می‌شود، و وجوب اینها از ضروریات دین است و منکر آن در صورت توجه به لازمه‌ی انکار و ملزم شدن به آن از کفّار می‌باشد. و در کتاب عزیز (قرآن) و احادیث شریفه با زبانهای مختلف بر آنها ترغیب و توجّه شده است. خداوند متعال می‌فرماید: «و باید از شما امتی باشند که دعوت به خیر نمایند و امر به معروف و نهی از منکر کنند، و اینان هستند که رستگارانند»[۱]. و (باز) خداوند متعال می‌فرماید: «شما بهترین امتی هستید که برای مردم بیرون آورده شدید. امر به معروف می‌کنید و نهی از منکر می‌کنید و به خدا ایمان می‌آورید» [۲] و آیاتی دیگر.

و از حضرت رضا (علیهم السّلام) [نقل شده] است که: «رسول خدا (صلّی اللّه علیه و آله) چنین بود که [بارها] می‌فرمود: وقتی امت من امر به معروف و نهی از منکر را واگذارند، پس باید با خدا اعلان جنگ نمایند»[۳].
و از پیغمبر (صلّی اللّه علیه و آله) [منقول] است که: «حقیقتاً خدای عزّ و جلّ نسبت به مؤمن ضعیفی که دین ندارد، بغض دارد. پس گفته شد: مؤمن ضعیفی که دین ندارد، یعنی چه؟

فرمود: کسی است که نهی از منکر نمی‌کند»[۴] و (باز) از پیغمبر (صلّی اللّه علیه و آله) است که فرمود: «مادامی‌که امت من امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند و بر نیکی کمک می‌نمایند، در خیر می‌باشند. پس وقتی چنین نکردند، برکت‌ها از آنان سلب می‌شود و بعضی از آنها بر بعضی دیگر مسلط می‌شوند و برای آنها یاوری نیست نه در زمین و نه در آسمان» [۵]و از امیر المؤمنین (علیهم السّلام) است که خطبه خواند و ستایش خدا را نمود و بر او ثنا فرستاد سپس فرمود: «امّا بعد همانا از پیشینیان، کسانی که هلاک شدند، تنها وقتی بود که گناهان را انجام می‌دادند و ربّانیون و احبار، آنان را از این کار، نهی نمی‌کردند بدرستی که آنان چون در معاصی، به آخرین درجه رسیدند و ربّانیون و احبار، آنان را از این کار منع ننمودند، عقوبت‌ها بر آنان نازل شد؛ پس امر به معروف کنید و نهی از منکر بنمایید و بدانید که امر به معروف و نهی از منکر هرگز اجلی را نزدیک
نمی‌کنند و رزقی را قطع نمی‌نمایند»، تا آخر حدیث[۶].

و از ابو جعفر امام محمّد باقر (علیهم السّلام) است که فرمود: «در آخر الزمان گروهی هست که در میان آنان از دسته‌ای ریا کار پیروی می‌شود که قرآن خواندن و عبادت کردن را به خود می‌بندند تازه بدوران رسیدگان و بی‌خردانند نه امر به معروف را واجب می‌شمارند و نه نهی از منکر را، مگر زمانی که از ضرر آن آسوده خاطر باشند بدنبال اینند که برای خودشان رخصتی بیابند و عذری پیدا کنند- سپس فرمود-: و اگر نماز به دیگر کارهایی که با اموالشان و یا با بدنهایشان انجام می‌دهند ضرر می‌رسانید حتماً نماز را (هم) ترک می‌کردند همانگونه که بالاترین و شریفترین واجبات (یعنی امر به معروف و نهی از منکر) را ترک کردند، همانا امر به معروف و نهی از منکر واجب بزرگی است که با آن واجبات (دیگر) برپا می‌شود، در آنجا (که امر به معروف و نهی از منکر را ترک کنند) غضب خدای عزّ و جلّ به مرحله کمال می‌رسد و خداوند همه را با عقابش فرا می‌گیرد، پس نیکان در خانه بدان و کوچکان در خانه بزرگتران نابود می‌شوند»[۷]. و از محمّد بن مسلم (روایت) است که گفت: «حضرت امام صادق (علیهم السّلام) به شیعیان نوشت که حتماً سالمندان و خردمندان شما به نادانان و ریاست طلبان توجهی می‌کنند و یا آنکه لعنت من حتماً به همه‌ی شما خواهد رسید»[۸]. و احادیث دیگری از این قبیل.

[۱] – سوره‌ی آل عمران، آیه‌ی ۱۰۴٫

[۲] – سوره‌ی آل عمران، آیه‌ی ۱۱۰٫

[۳] – بحار الانوار، ج ۱۰۰، ص ۹۲٫

[۴] – بحار الانوار، ج ۱۰۰، ص ۷۷٫

[۵] – بحار الانوار، ج ۱۰۰، ص ۹۴ (با اندکی تفاوت).

[۶] – بحار الانوار، ج ۱۰۰، ص ۷۴ (با اندکی تفاوت).

[۷] – وسائل، ج ۱۱، باب اول از ابواب امر به معروف، ح ۶ و ۸٫

[۸] – «من به الکفایة» تعداد افرادی هستند که برای امر به معروف و نهی از منکر کافی باشند.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*


− 1 = 7

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>